Amasya, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle öne çıkan önemli bir şehirdir. Hem doğal güzellikleri hem de binlerce yıllık geçmişiyle dikkat çeker.
| Tarihi ve Kültürel Zenginlikler
- Pontus Kral Kaya Mezarları: Yeşilırmak kenarındaki sarp kayalıklara oyulmuş dev mezarlar, Pontus krallarına aittir. Amasya'nın simgesi hâline gelmiştir.
- Amasya Kalesi: Harşena Dağı üzerindedir. Stratejik bir konuma sahip kalenin tarihi Roma’ya kadar uzanır.
- Yalıboyu Evleri: Yeşilırmak kenarında sıralanmış Osmanlı dönemi konaklarıdır. Ahşap mimarinin ve geleneksel Türk evlerinin güzel örneklerindendir.
- II. Bayezid Külliyesi: 1486 yılında yapılmıştır. Camii, medrese, imaret ve hamamdan oluşur. Mimari açıdan klasik Osmanlı eseridir.
- Ferhat ile Şirin Su Kanalları: Efsanevi aşk hikâyesiyle bilinir. Ferhat’ın, Şirin için dağları delerek yaptığı su kanalları hâlâ görülebilir.
- Sabuncuoğlu Tıp ve Cerrahi Müzesi: 15. yüzyılda Amasyalı hekim Sabuncuoğlu Şerefeddin’in çalıştığı Darüşşifa’dır. Günümüzde sağlık tarihine ışık tutan bir müze olarak düzenlenmiştir.
- Hazeranlar Konağı: 1865 yılında inşa edilmiştir. Osmanlı konak kültürünün önemli bir örneğidir. Günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.
| Doğal Güzellikler
- Borabay Gölü: Taşova ilçesinde, deniz seviyesinden 1050 metre yüksekte yer alır. Volkanik krater gölüdür; etrafı çam ormanlarıyla çevrilidir. Doğa yürüyüşü, kamp, piknik ve fotoğrafçılık için idealdir. Göl üzerinde sandal gezintisi yapılabilir. Özellikle sonbaharda eşsiz renk manzaraları sunar.
- Yedikır Barajı ve Kuş Cenneti: Amasya merkeze yaklaşık 10 km uzaklıkta yer alır. Göçmen kuşların uğrak noktasıdır; kuş gözlemciliği için popülerdir. 200'den fazla kuş türüne ev sahipliği yapar. Aynı zamanda baraj gölü etrafında piknik ve doğa yürüyüşü yapılabilir.
- Harşena Dağı ve Amasya Manzarası: Şehrin ortasında yükselen bu dağ, hem tarihi (Amasya Kalesi ve kral mezarları) hem de doğal bir cazibe merkezidir. Tepeden bakıldığında Yeşilırmak ve Yalıboyu Evleri manzarası eşsizdir. Gün doğumu ve gün batımı fotoğrafları için mükemmel bir noktadır.
- Terziköy Kaplıcaları: Amasya merkeze yaklaşık 32 km uzaklıktadır. Doğal termal kaynaklara sahiptir. Sağlık turizmi açısından önemli olup romatizma ve cilt hastalıklarına iyi geldiği bilinir. Etrafındaki doğa ile birlikte huzurlu bir dinlenme alanıdır.
- Çakallar Tabiat Parkı: Yeşilırmak Nehri kıyısında, doğayla iç içe piknik ve kamp alanıdır. Özellikle bahar ve yaz aylarında yerli halkın sıkça tercih ettiği bir mesire alanıdır. Yürüyüş parkurları ve çocuk oyun alanları vardır.
- Ziyaret Beldesi – Kızlar Sarayı Ormanı: Amasya’nın Ziyaret beldesi yakınlarında, ormanlık alan ve doğal patikalarla çevrilidir. Efsanelerle anılan Kızlar Sarayı kalıntılarının bulunduğu bu bölge, doğa tutkunları için keşfedilmeye değerdir.
- Yeşilırmak Vadisi: Şehri ortadan ikiye bölen Yeşilırmak, Amasya’ya hem doğal güzellik hem de tarihî bir estetik kazandırır. Nehir boyunca yürüyüş yolları, köprüler ve tarihî yapılar yer alır. Akşamları ışıklandırılmış kral mezarları ve nehir kenarındaki restoranlar romantik bir atmosfer sunar.
| Ne Yenir?
Amasya mutfağı, hem Karadeniz'in hem de İç Anadolu'nun izlerini taşıyan zengin ve yöresel lezzetleriyle öne çıkar. Etli yemekler, hamur işleri ve doğal ürünler mutfağın temel taşlarını oluşturur. Ayrıca Amasya elması gibi coğrafi işaretli ürünleriyle de tanınır.
- Keşkek: Buğday ve etin uzun süre pişirilmesiyle yapılan geleneksel bir yemektir. Düğün ve bayram sofralarının vazgeçilmezidir. Üzerine kızgın tereyağlı sos dökülerek servis edilir.
- Amasya Yağlısı: Mayalı hamurun açılıp üzerine yoğurtlu sos sürülerek fırınlanmasıyla yapılır. Bazı yerlerde kıymalı, peynirli ya da sade olarak sunulur. Özellikle kahvaltı veya çay saatlerinde tercih edilir.
- Etli Bamya: Amasya’da özellikle düğün sofralarının geleneksel başlangıç yemeğidir. Küçük bamya, kuzu eti ve limonlu suyla pişirilir. Sulu ve ekşimsi tadıyla öne çıkar.
- Toyga Çorbası: Yoğurt, buğday ve nohutla hazırlanan geleneksel bir çorbadır. Nane ile tatlandırılır. Yaz-kış tüketilir.
- Bakla Dolması (Zeytinyağlı): Kuru bakla yapraklarına pirinçli iç harç konularak sarılır. Zeytinyağlı olarak soğuk servis edilir. Yalnızca Amasya mutfağına özgü özel bir dolma çeşididir.
- Cızlak: Yufka benzeri bir hamurun sacda pişirilip yağlanarak kat kat dizilmesiyle yapılır. Genellikle kahvaltılarda ya da ara öğünlerde tüketilir.
- Göbek Dolması: Amasya'nın yöresel iç pilavı, kuzunun karın boşluğuna doldurularak fırında pişirilir. Oldukça zahmetli ama özel günlerde yapılan geleneksel bir yemektir.